Tussen Vorden en Ruurlo hoef je niet lang te zoeken. Achter een rij eiken verschijnt een toren, even verder ligt een gracht stil tussen het groen. In de Achterhoek hoort dat bij het landschap. Wie een kastelenroute Achterhoek rijdt, komt al snel uit bij bekende namen als Huis Bergh in ‘s-Heerenberg en Kasteel Slangenburg bij Doetinchem. Laat je die twee een keer liggen, dan blijft er nog genoeg over voor een volle dag of een rustig weekend.
Juist dat maakt zo’n tocht aardig. De ene plek kun je bijna vanzelf binnenlopen, bij de andere moet je beter op de openingstijden letten. Soms draait het om het huis zelf, soms om de tuin, een kelder, een rondleiding of een museum in het kasteel. Daardoor voelt geen stop hetzelfde.
Kastelen in de Achterhoek die goed te bezoeken zijn
Wie kastelen in de Achterhoek wil bezoeken, komt al snel uit in Vorden. Dat dorp is al jaren verbonden met buitenplaatsen en landgoederen, en Kasteel Vorden hoort daar vanzelf bij. Bezoekers kunnen er zelfstandig doorheen met een audiotour. Voor groepen zijn er rondleidingen. Het kasteel is een groot deel van het jaar open en daardoor een van de makkelijkste adressen op de route.
Een paar kilometer verder heeft Kasteel Ruurlo een andere invulling. In het gebouw zit Museum MORE. Je bekijkt er dus niet alleen de kasteelkamers, maar stapt ook een museum binnen. De tuin en de oranjerie zijn vrij toegankelijk. Dat geeft Ruurlo een ander soort bezoek dan Vorden. Waar je in Vorden vooral door een adellijk huis loopt, schuift in Ruurlo de kunst nadrukkelijk mee aan tafel.
Dat verschil houdt de route levendig. Je ziet niet telkens hetzelfde verhaal in een andere jas, maar verschillende manieren waarop historische huizen vandaag gebruikt worden.
Hackfort vraagt een ander soort bezoek
Bij Vorden ligt ook Hackfort. Wie daar aankomt, merkt meteen dat dit geen plek is waar alles openstaat. Het kasteel is beperkt toegankelijk. Bezoekers kunnen het souterrain en de kelder bekijken. Rondleidingen zijn er alleen op bepaalde momenten. Op het landgoed kun je ook overnachten.
Hackfort laat goed zien hoe verschillend een kasteelbezoek kan zijn. Je komt hier niet voor een volledige rondgang door alle vertrekken. Het bezoek is kleiner van opzet, maar daardoor niet minder interessant. Juist omdat maar een deel open is, blijft zichtbaar dat zo’n huis meer is dan een decorstuk. Het is een gebouw met een eigen gebruik en een eigen ritme.
Dat past ook bij de Achterhoek. Veel van deze plekken liggen niet los van hun omgeving, maar midden in het landschap, tussen lanen, weilanden en bosranden.
Buiten de Achterhoek verandert de route
Wie de route ruimer trekt, komt vanzelf ook kastelen tegen buiten de Achterhoek. Dat is goed om helder te houden, want niet alles wat in landelijke kastelenroutes opduikt, ligt ook echt in deze streek.
Middachten ligt in De Steeg, aan de rand van de Veluwezoom, en hoort dus niet bij de Achterhoek. Hetzelfde geldt voor Rosendael in Rozendaal en Doornenburg in de Betuwe. Het zijn bekende kastelen in Gelderland en ze worden vaak gecombineerd in een bredere route, maar het zijn geen Achterhoekse kastelen.
Dat neemt niet weg dat ze voor wie een paar dagen op pad is wel interessant kunnen zijn.
Middachten, Rosendael en Doornenburg als extra uitstap
Kasteel Middachten werkt met vaste open dagen. Het kasteel is doorgaans op zondagen in juli tot en met half september te bezoeken. De tuinen zijn ruimer open, meestal van woensdag tot en met zondag. Voor veel bezoekers zit de waarde daar juist in: eerst door het park lopen, daarna pas het huis in.
Rosendael heeft weer een andere opzet. Daar zijn kasteelrondleidingen op meerdere dagen in de week, terwijl zelfstandig bezoek op andere momenten mogelijk is. Ook het park en de winkel hebben hun eigen openingstijden. Wie erheen wil, doet er goed aan vooraf te kijken wat er die dag precies kan.
Doornenburg biedt vaak de keuze tussen een rondleiding en een audiotour. Ook daar geldt dat het seizoen veel uitmaakt. In de zomermaanden zijn de mogelijkheden ruimer dan daarbuiten.
Voor een artikel over de kastelenroute Achterhoek is het wel eerlijk om deze drie apart te benoemen. Ze passen prima in een Gelderse kastelentocht, maar niet onder de noemer Achterhoek zelf.
Wat een kastelenroute in de Achterhoek aantrekkelijk maakt
De kracht van een tocht langs kastelen in deze streek zit niet in aantallen alleen. Het zit in de afwisseling. In Vorden loop je met een audiotour door het kasteel. In Ruurlo stap je een combinatie van kasteel en museum binnen. Bij Hackfort moet je beter kijken wat er open is en wanneer.
Daardoor vraagt elke plek iets anders van de bezoeker. Soms plan je van tevoren, soms kun je spontaan aanhaken. De ene keer staat het interieur centraal, de andere keer juist het landgoed of de tuin. Dat maakt zo’n route minder strak, maar wel prettiger voor wie niet van afvinken houdt.
Ook de afstanden helpen mee. Vanuit Doetinchem, Zutphen, Lochem of Borculo ben je zo in Vorden of Ruurlo. Je rijdt niet van hoogtepunt naar hoogtepunt in de toeristische zin van het woord, maar van dorp naar landgoed, van laan naar oprijpad. Dat past beter bij de streek.
Eerst kijken, dan pas rijden
Wie een kastelenroute plant, heeft het meest aan een simpele voorbereiding. Kijk vooraf welke delen open zijn. Bij het ene kasteel kun je zelfstandig naar binnen, bij het andere alleen met gids of op een vaste dag. Ook tuinen, oranjerieën en kelders hebben soms hun eigen regeling.
Dat voorkomt teleurstelling en maakt het bezoek rustiger. Zeker in het hoogseizoen kunnen tijden veranderen of activiteiten toegevoegd worden. Een kasteelbezoek begint hier vaak niet pas bij de voordeur, maar al op de oprijlaan. Dan is het prettig als je weet of die deur daarna ook echt opengaat.
FAQ
Welke kastelen in de Achterhoek kun je goed bezoeken?
Kasteel Vorden, Kasteel Ruurlo en Hackfort zijn de duidelijkste voorbeelden binnen de Achterhoek zelf.
Ligt Middachten in de Achterhoek?
Nee. Middachten ligt in De Steeg, aan de Veluwezoom, dus buiten de Achterhoek.
Kun je Kasteel Vorden zelfstandig bezoeken?
Ja. Er is een vrije rondgang met audiotour. Voor groepen zijn er ook rondleidingen.
Wat is er te zien in Kasteel Ruurlo?
In Kasteel Ruurlo zit Museum MORE. Met een ticket zie je de kasteelkamers en de museumopstelling. De tuin en oranjerie zijn doorgaans vrij toegankelijk.
Is Hackfort helemaal open voor publiek?
Nee. Hackfort is beperkt toegankelijk. Meestal zijn het souterrain en de kelder te bezoeken, met rondleidingen op speciale momenten.
Hoort Doornenburg bij een kastelenroute Achterhoek?
Alleen als je de route breder trekt door Gelderland. Doornenburg ligt in de Betuwe en niet in de Achterhoek.
Geef een reactie